Certyfikacja wykonawców robót budowlanych: poziomy zdolności od 2027

Certyfikacja wykonawców robót budowlanych to część systemu certyfikacji wykonawców zamówień publicznych, w której akredytowany podmiot potwierdza zdolność firmy do wykonania robót budowlanych na określonym poziomie. Podstawą jest ustawa z 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych, a szczegóły dla budownictwa określi rozporządzenie o poziomach zdolności wykonawcy. Rozporządzenie jest na etapie projektu, a jego wejście w życie zaplanowano na 1 stycznia 2027 r. Do tego czasu warunki udziału w przetargach na roboty budowlane konstruuje się na dotychczasowych zasadach.

Od kiedy certyfikacja obejmie roboty budowlane

Sama ustawa o certyfikacji wykonawców weszła w życie 12 lipca 2026 r. i wprowadziła do Prawa zamówień publicznych obowiązek określania warunków udziału z wykorzystaniem tak zwanych poziomów zdolności (zmiana art. 112 ust. 3 Pzp). Ten obowiązek nie ma jednak jeszcze zastosowania, ponieważ nie weszło w życie rozporządzenie określające poziomy zdolności dla robót budowlanych. Projekt tego rozporządzenia, przygotowany przez Ministra Finansów i Gospodarki, przeszedł konsultacje publiczne, a jego wejście w życie planowane jest na 1 stycznia 2027 r. Do tego momentu zamawiający wskazuje w dokumentach zamówienia, że dla danego przedmiotu poziomy zdolności nie zostały jeszcze określone, i stosuje dotychczasowe zasady.

Czym są poziomy zdolności wykonawcy

Poziomy zdolności to ustandaryzowany sposób opisania, do jakich robót budowlanych firma jest przygotowana. Zamiast każdorazowo formułować własne warunki od zera, zamawiający i wykonawca posługują się wspólną skalą odnoszącą się do kwalifikacji zawodowych oraz doświadczenia. Dzięki temu certyfikat jasno wskazuje, jaki zakres i skalę robót firma potwierdziła, a zamawiający łatwiej porówna oferty.

Co określa projekt rozporządzenia

Projekt rozporządzenia dzieli poziomy zdolności na dwie grupy, opisane w dwóch załącznikach:

• Kwalifikacje zawodowe (załącznik nr 1). Poziom potwierdza się przez wskazanie zakresu czynności przy realizacji zamówienia, rodzaju i specjalności uprawnień budowlanych oraz projektowych, zakresu prac objętych uprawnieniem, a także doświadczenia w pełnieniu funkcji technicznych, liczonego w miesiącach i w zrealizowanych zadaniach.
• Doświadczenie wykonawcy (załącznik nr 2). Poziom potwierdza się przez oznaczenie przedmiotu zamówienia, którego dotyczy doświadczenie, oraz dodatkowych cech tego przedmiotu, takich jak rozmiar, zakres i liczba robót, użyta technologia lub materiały oraz zgodność z klasyfikacjami robót budowlanych.

Istotny jest jeden szczegół praktyczny. To wykonawca decyduje, które cechy przedmiotu zamówienia i na jakim poziomie wskaże w certyfikacie, dopasowując go do swojego realnego doświadczenia i planów startu w przetargach.

Co to zmienia dla firm budowlanych

Dla firm budowlanych zmiana jest praktyczna i organizacyjna. Budownictwo to segment o największej liczbie postępowań i najbardziej rozbudowanych wymaganiach dokumentacyjnych, więc uporządkowanie tej części daje tu największy efekt.

• Jeden certyfikat zamiast powtarzanych wykazów. Zamiast składać wykaz robót i wykaz osób w każdym postępowaniu, firma potwierdza zdolność raz i posługuje się certyfikatem.
• Czytelny poziom zdolności. Certyfikat jasno pokazuje zamawiającemu, do jakiego zakresu i skali robót firma jest przygotowana.
• Mniej błędów formalnych. Część odrzuceń wynika z braków w dokumentach podmiotowych, a certyfikat porządkuje ten obszar na starcie.
• Przewidywalność planowania. Firma wie z wyprzedzeniem, jaki poziom zdolności potwierdziła, i pod niego dobiera postępowania.

Jak przygotować firmę budowlaną

Przygotowanie warto zacząć już teraz, mimo że rozporządzenie wejdzie w życie od 2027 roku. Im wcześniej firma uporządkuje dane o doświadczeniu i kadrze, tym sprawniej przejdzie certyfikację.

• Zbierz i uporządkuj dowody doświadczenia: zrealizowane roboty, ich rozmiar, zakres, technologie oraz zgodność z klasyfikacjami robót budowlanych.
• Zmapuj uprawnienia budowlane i projektowe kadry oraz doświadczenie w pełnieniu funkcji technicznych, liczone w miesiącach i zadaniach.
• Ustal, jaki poziom zdolności odpowiada postępowaniom, w których firma chce startować, i pod niego przygotuj dokumentację.
• Wskaż osobę odpowiedzialną za śledzenie ostatecznego kształtu rozporządzenia i terminu jego wejścia w życie.

Sposób czytania wymagań technicznych w przetargach budowlanych opisujemy osobno we wpisie „Jak analizować SWZ, PFU i dokumentację techniczną w przetargach budowlanych” (ID 9B, publikacja wkrótce).

Ryzyka i o czym pamiętać

Najważniejszy jest status prawny. Rozporządzenie o poziomach zdolności dla robót budowlanych jest projektem, więc szczegóły, w tym treść załączników i data wejścia w życie, mogą się jeszcze zmienić w toku prac legislacyjnych. Do 1 stycznia 2027 r. obowiązek stosowania poziomów zdolności nie działa, a warunki udziału określa się na dotychczasowych zasadach.

Druga kwestia to dobrowolność. Certyfikacja pozostaje fakultatywna, ale w budownictwie, gdzie postępowań jest najwięcej, certyfikat może z czasem stać się oczekiwanym standardem rynkowym. Wiele firm budowlanych odpada z przetargów już na etapie dokumentów, o czym piszemy we wpisie „Dlaczego firmy z branży budowlanej, medycznej, OZE i IT odpadają z przetargów już na etapie dokumentów” (ID 13, publikacja wkrótce), dlatego wczesne uporządkowanie tej części się opłaca.

Jak nie przegapić wejścia rozporządzenia

Data wejścia w życie i ostateczna treść rozporządzenia zależą od zakończenia prac legislacyjnych. Moduł Watchdog w Minervie monitoruje zmiany w przepisach i w postępowaniach i powiadamia Cię, zanim wpłyną na Twój udział w przetargu, więc przygotowanie zaczynasz z wyprzedzeniem, a nie po fakcie.

Certyfikacja robót budowlanych to część większego systemu. Podstawowe pojęcia wyjaśniamy we wpisie Certyfikacja wykonawców zamówień publicznych: co to jest i co zmienia od 12 lipca 2026. Jak krok po kroku przygotować firmę do certyfikacji, opisujemy w przewodniku Certyfikat wykonawcy: jak go uzyskać krok po kroku. Pełny przegląd zmian w prawie zbieramy w hubie Zmiany w PZP 2026/2027.

Zobacz, jak wyprzedzić zmiany zamiast je nadrabiać: umów demo Minervy.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Od kiedy certyfikacja obejmie roboty budowlane?

Rozporządzenie o poziomach zdolności wykonawcy dla robót budowlanych jest projektem, a jego wejście w życie planowane jest na 1 stycznia 2027 r. Do tego czasu obowiązek stosowania poziomów zdolności nie działa, a warunki udziału w postępowaniu określa się na dotychczasowych zasadach.

Czym są poziomy zdolności wykonawcy?

To ustandaryzowany sposób opisania, do jakich robót budowlanych firma jest przygotowana, odnoszący się do kwalifikacji zawodowych oraz doświadczenia. Projekt rozporządzenia opisuje je w dwóch załącznikach: dla kwalifikacji zawodowych i dla doświadczenia wykonawcy.

Czy certyfikacja robót budowlanych jest obowiązkowa?

Nie. Certyfikacja wykonawców jest dobrowolna. Firma sama decyduje, czy potwierdzi zdolność certyfikatem, czy nadal będzie ją wykazywać dokumentami w każdym postępowaniu.

Kto wskazuje poziom zdolności w certyfikacie?

Zgodnie z projektem rozporządzenia to wykonawca decyduje, które cechy przedmiotu zamówienia i na jakim poziomie wskaże w certyfikacie, dopasowując go do swojego doświadczenia i planów startu w przetargach.

Co z przetargami na roboty budowlane do końca 2026 roku?

Do wejścia w życie rozporządzenia zamawiający konstruują warunki udziału na dotychczasowych zasadach i wskazują w dokumentach zamówienia, że poziomy zdolności nie zostały jeszcze określone.

Podstawa prawna i źródła

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1235) oraz projekt rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie poziomów zdolności wykonawcy do wykonania zamówienia na roboty budowlane. Stan prawny i status prac na dzień publikacji. Data wejścia w życie oraz szczegóły załączników mogą się zmienić do czasu ogłoszenia rozporządzenia.

Źródła urzędowe: Urząd Zamówień Publicznych oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii.